Dorodango mucizesi

Zülal ATAGÜNOluşturulma Tarihi: Şubat 16, 2026 07:00Japonya’nın en ilkel çocuk oyuncaklarından olan ve günümüzde sınav stresi ya da dikkat dağınıklığı yaşayan öğrenciler için uygulanan dorodango isimli toprak toplar; Muğla, Manisa, İzmir, Mardin, Denizli gibi Anadolu’nun birçok ilinde de çocuklarla buluşuyor. Türkçe öğretmeni Sevim Eşmedere’nin çalışmaları bugün engelli bireylerden köy okullarındaki öğrencilere kadar farklı grupları toprakla buluşturuyor.Sınav takvimi, yoğun ders programı ve ekran kullanımı öğrencilerin günlük hayatının önemli bir parçası haline gelirken Japonya’da bazı okullarda ve atölyelerde farklı bir yöntem uygulanıyor. Çocuklar masaya defter ya da test kitapçığı yerine toprak koyuyor. Ellerindeki çamuru yoğuruyor, yuvarlıyor, kurutuyor ve parlatıyor. Ortaya çıkan toprak topa ise dorodango adı veriliyor. Bu uygulamayı ülkemizde hayat geçiren isimlerden Sevim Eşmedere, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Türkçe Öğretmenliği mezunu. Mesleğini keyifle sürdürürken seramikle de tanışan Eşmedere, kısa bir süre sonra seramik usta öğretici ünvanını da alıyor. Bir yandan atölyesinde üretim yaparken bir yandan da araştırmalarını sürdürüyor. Tam da bu süreçte Japonya’da çocukların oynadığı geleneksel bu oyunla tanışıyor. Eşmedere, dorodangoyu ilk olarak bireysel denemelerle çalışıyor. Zamanla bu deneyim atölyelere dönüşüyor. Bugünse atölyeler farklı yaş gruplarındaki öğrencilerle, engelli bireylerle, dezavantajlı gruplarla ve köy okullarındaki çocuklarla yürütülüyor. Ayrıca, sınav dönemlerinde öğrencilerin stres yoğunluğunu azaltmak ve dikkatlerini tek bir işe yönlendirmek amacıyla da dorodango alternatif bir yöntem olarak kullanılıyor.

Farklı şehirlerde düzenlenen atölyelerde çocuklar, sınav ve ders temposundan uzaklaşarak belirli bir süreyi yalnızca toprağa ayırıyor. Masalarda su kapları, elekten geçirilmiş toprak, parlatmak için kavanozlar ve küçük bezler yer alıyor. Katılımcılar hazırladıkları küreleri avuç içinde döndürerek parlatıyor. Eşmedere, dorodangoyu şöyle anlatıyor:

HATA YAPMAK SERBESTKüçük çocuklarda yuvarlama, bastırma ve parlatma hareketleri el–göz koordinasyonunu çalıştırıyor. İnce motor beceriler doğal biçimde destekleniyor. Bu da yazı yazma ve akademik beceriler için bir altyapı oluşturuyor. Duygusal açıdan da bakıldığında çalışılırken toprak çatlayabiliyor, bozulabiliiyor ve yeniden yapılıyor. Çocuk hata yapabildiğini ve düzeltebildiğini görüyor. Bu da kendine güvenini arttırıyor.